صورت از مطلق و مقيد مثل عام و خاص متنافى الظاهر است كه ادعاى اجماع شده بر تقييد و حمل مطلق بر مقيد . مصنف هم مىفرمايند : حق همين است بدليل اينكه اگر به مطلق عمل كنيم در واقع به مقيد اصلا عمل نشده ولى اگر به مقيد عمل شود جمع بين الدليلين شده زيرا به مطلق هم در غير مورد قيد عمل مىشود و لا ريب در اينكه الجمع مهما امكن اولى من الطرح . الخلاصه : مطلق و مقيد يا هردو حكما و موجبا متفاوت هستند و يا حكما تنها متفاوت هستند و يا موجبا تنها متفاوت هستند در هر سه صورت به هردو عمل مىشود و جائى براى تقييد و حمل مطلق بر مقيد نيست و يا هردو متحد الموجب و الحكم هستند و خود اين سه صورت دارد : 1 - هردو ايجابى باشند بوسيلهء مقيد ، مطلق را قيد مىزنيم . 2 - هردو سلبى باشند به هردو عمل مىشود و جاى تقييد نيست . 3 - مختلفين باشند باز با مقيد ، مطلق را قيد مىزنيم . تمرينات : جواب تمرين 1 - سه قسم شد و مثال اولى اعتق رقبة و اعتق رقبة مؤمنه است كه حمل بر تقييد مىشود و مثال دومى لا تعتق رقبة و لا تعتق رقبة كافرة است كه به هردو عمل مىشود و مثال سومى اعتق رقبة و لا تعتق رقبة كافرة است كه تقييد مىشود . جواب تمرين 2 - هم به مطلق عمل مىشود و هم به مقيد جواب تمرين 3 - خير در اخبار ائمه ( ع ) نسخ وجود ندارد .